لرزهخيزي باختري ايران (استانهاي لرستان و چهارمحال بختياري)
لرزهخيزي باختري ايران (استانهاي لرستان و چهارمحال بختياري)
نتيجه ي برخورد پوستههاي قارهاي، تشكيل پهنههاي وسيع دگرشكلي است كه كانون سطحي زمينلرزهها در محل برخورد قارهها، ديگر در امتداد نوار باريك نبوده بلكه لرزهخيزي در پهنه ي وسيع دگرشكل يافته است. آنچه در زاگرس كنوني رخ ميدهد، نمودي از اين واقعيت است. اين گستره بدليل نرخ همگرايي 35 ميليمتر در سال (De Mets et. Al., 1994)، لرزهخيزي بالا و ثبت تاريخچه ي لرزهخيزي طولاني (Ambraseys & Melville, 1982)، يك آزمايشگاه طبيعي براي بررسي زمينساخت فعال است. در اين ميان کمربند چين خورده ي ساده ي زاگرس با خاطرههايي از زمينلرزههاي مخرب در قلب اين پهنه ي جنبا در حال فعاليت است و بخش مهمي از لرزهخيزي باختري ايران (استانهاي لرستان و چهارمحال بختياري)، در دوره تاريخي و سده ي بيستم و بيست و يکم را به خود اختصاص ميدهد. رويداد يازدهم فروردين ماه سال يكهزار و سيصد و هشتاد و پنج هجري خورشيدي چالان چولان، در دشت سيلاخور، خاطره ي 100 سالگي جنبش شديد زمين در اين بخش از پوسته ي ايران زمين را زنده نمود. زمينلرزه اي که در بامداد سوم بهمن ماه سال 1287 هجري شمسي، 64 روستا را با خاک يکسان کرد و نزديک به هفت هزار نفر کشته شدند و دولت مرکزي تا يک هفته از وقوع چنين حادثه اي بي اطلاع بود. اکنون پس از گذشت نزديک به يکصد سال ويراني کامل 8 هزار واحد مسکوني، 68 کشته و بيش از 1400 مجروح، حاصل اين يادآوري گذشته است. . در اين رويداد شهرستانهاي نهاوند و تويسركان از توابع استان همدان، بخش هاي هندودر و زاليان از توابع شهرستان شازند در استان مركزي و شهرستان بروجرد و بخش چالان چولان از توابع شهرستان دورود در استان لرستان بين 10 تا 100 درصد آسيب ديده اند. در اين زمينلرزه، روستاهاي ازنا، گلنگانه، کاغه، کارخانه قند، سياه کله و بخش چالان چولان بيشترين آسيب را متحمل شدند و بخش هايي از ارتفاعات باختر چالان چولان بصورت سنگ افت هاي پراکنده فعال شده اند.