آزمایش هم ارزی (معادل)ماسه ای SE (Sand Equivalent)

هدف از آزمایش: بدست آوردن نسبت ماسه به کل خاک که به صورت درصد بیان می شود .

وسایل لازم : استوانه مدرج _ پیمانه _ سمبه(پیستون) _ محلول شستشو.

تئوری آزمایش: به وسیله این آزمایش نسبت درصد خاک به ماسه را تعیین کرد تا نوع کارایی خاک بدست آید . این آزمایش مخصوص خاکهای درشت دانه می باشد که دانه ریز آن کم باشد .(از خاک رد شده از الک نمره 4 .(آزمایش برروی دانه های کوچکتر از ۵ ميليمتر انجام می شود.

 

شرح آزمایش:

استوا نه مدرج که ارتفاع آن بر حسب اینچ مدرج شده است را آماده کرده و داخل آن محلول شستشو را تا ارتفاع 4 اینچ پر می کنیم (محلول شستشو از کلرو کلسیم ،گلسیرین ، محلول فرمالین 40% ) سپس پیمانه را پر از نمونه کرده و آن را داخل استوا نه می ریزیم ، بعد از ریختن خاک به درون استو انه در پوش آنرا گذاشته و آنرا به مدت 30 ثانیه و به تعداد 90 بار تکان می دهیم بعد از تکان دادن آن دیواره استوانه را با محلول شسته و ارتفاع محلول را به 15 اینچ می رسانیم و سپس استوانه را در یک جای آرام قرار داده و بعد 20 دقیقه آنرا اندازه گیری می کنیم . اندازه گیری به دو روش آنجام خواهد گرفت:

1- به روش چشمی :در این روش ارتفاع لای را طبق اندازه های درج شده روی استوا نه قرائت می کنند.

2- روش دستگاهی : در این روش ابتدا قبل از آزمایش ارتفاع سمبه را داخل استوانه ثبت کرده و سپس آنرا بعد ته نشینی نمونه داخل استوانه قرار داده و عدد بدست آمده را از عدد قبلی کم می کنیم و در فرمول قرار می دهیم .

h1 = ته نشين جامد حاوی دانه های بزرگتر در کف استوانه

h2 = قسمتی که در آن مواد بصورت معلق موجودند

محاسبه عدد معادل (هم ارز) ماسه (SE) عبارت است ا ز :

SE=h1/(h1+h2)

ارتفاع h2  و  h1  ابتدا با چشم و سپس با پيستون استاندارد آهنی خوانده می شود.

 

رس

خاک خميری

خاک غير خميری

ماسه رس دار

ماسه خالص و تميز

 

0

20

40

80

100

ES

 آزمایش معادل ماسه