استروماتوپوريدا(Stromatoporida)
استروماتوپوريدا(Stromatoporida) گروه منقرضشدهاي از موجودات ميباشند كه سابقا در رده هيدروزوآ طبقهبندي ميشدند.
امروزه استروماتوپوريدا را شبيه اسفنجهاي عهدحاضر(اسكلواسپونژا) و افراد ديگر،آنها را شبيه به جلبكهاي آهكي(استروماتوليتها) ميدانند. آنها در سيلورين و دونين گسترش چشمگيري داشته و از عناصر اصلي سازندهي تودههاي آهكي ريفي بودهاند. قطر كلني آنها، از كمتر از 1cm تا 1-2mmمتغير است. و به اشكال مختلفي از قبيل شاخهاي، گنبدي،ماسيو، ورقهاي و ...ديده ميشود. به تمام اسكلت آنها كوئنوستوم(Coenosteum) ميگويند.اسكلت آهكي به وسييله عناصر عمودي و افقي تقسيم شدهاست، بنابراين در مقاطع، ظاهري چند لايهاي از خود نشان ميدهند. ستونهاي عمودي كه پيلار(Pillar) ناميده ميشوند، به صورت ديوارههاي عمودي با درازاي مختلف عمود بر لايههاي آهكي افقي يا كم و بيش موجيشكل مشاهده ميشوند. لايههاي آهكي افقي، لامينه(Laminae) ناميده ميشوند. چندين لامينه كه به موارات سطح قرار گرفتهاند، لاتي لامينه(Latilaminae) نام دارند. لامينه و لاتي لامينه، ميتوانند مداركي از زمانهاي رشد موجود باشند.در تعدادي از اشكال، كانالهاي ستارهاي و شاخهاي كوچك به نام آستروهيزا(Astrohizae) در سطح يا نزديكي سطح وجود دارند. گمان ميرود كه آنها، استولونهاي زئوئيد(Zooid)، اسفنجها يا بقايايي از موجوداتي كه با استروماتوپوريدا به طور اجتماعي زندگي ميكردهاند،باشند. همچنين به عنوان آثار حفاري موجودات حفار نيز تفسير شدهاند. لولههاي گرد نسبتا بزرگ كه به وسيله صفحات افقي تابوله(Tabulae) تقسيم شدهاند و ترتيب قرارگيري آن عمودي ميباشد كانوپور(Counopore) ناميده ميشوند. اگر كانوپور داراي ديواره باشد، تصور ميشود كه به مرجانهاي تابوله (سرينگوپورا) كه احتمالا به طور همزيست با استروماتوپوريدا زندگي ميكردهاند، تعلق داشته باشند. در سطح استروماتوپوريدا، ساختمانهاي زگيلمانند به نام ماملون(Mamelon) يا مونتيكوله(Monticuli) وجود دارد.جنسها و گونههاي استروماتوپوريدا فقط در مقاطع ميكروسكپي قابل تشخيص هستند.برخي از جنسهاي مهم استروماتوپوريدا كه به خصوص در سنگهاي سيلورين و دونين به صورت فسيل فراوانند عبارتند از:
1. Stromatopora : سيلورين_ ژوراسيك، بر روي سطح اين نمونه برجستگيهاي كوچك ستارهدار وجود دارد.
2. Trupetostroma : دونين،داراي ستونها و لامينههاي متخلخل.
3. Stromatoporella : سيلورين _ دونين، لامينههاي حفرهدار منظم.