آمونيتها (Ammonites)
نام آمونيتها، از نام آمون، الهه مصر باستان گرفته شده كه پشت هر گوشش، شاخهاي قوچ مانندي دارد(كه شبيه آمونيت است).
آمونيتها، اولين نرم تنان بودند. اين جانوران دريايي هيچ مهره اي نداشتند و توسط پوسته اي سخت (معمولامارپيچي) كه از كلسيم ساخته شده بود، محافظت مي شدند. درندگان تندرويي بودند كه جانوران ديگر دريا را مي خوردند.آنها، سفالوپود بودند.
اين جانوران توسط پوسته(معمولا حلزوني- مارپيچي) محافظت مي شدند كه شامل تعداد زيادي اتاقك هوايي به نام فراگماكون بود. جانور تنها در اتاقك خارجي زندگي مي كرد. روزنه پوسته، سوراخ ناميده مي شود. ديواره هاي هر اتاقك، سپتا يا جداره ناميده مي شوند. به درون اين ديواره ها، ساختار لوله مانند مركزي نفوذ مي كند كه سيفونكل ناميده مي شود و احتمالا فشار هوا را تنظيم مي كند و امكان شناور شدن را براي آمونيت فراهم مي آورد.
اندازه: قطرآمونيتها، از 1 اينچ تا حدود 9 فوت(3 متر) در تغيير است.
محل زيست: آمونيتها در طي دونين ظهور كردند و در طي انقراض K-T، حدود 65 ميليون سال قبل، از بين رفتند. نزديكترين اقوام زنده آمونيتها، نوتيلوس حفره دار است.
فسيلهاي شاخص: تعداد بسيار زيادي از فسيلهاي آمونيت، يافت شده اند و به عنوان فسيل شاخص به كار مي روند. فسيلهاي شاخص، معمولا فسيلهايي هستند كه محدود به دوره زماني خاصي هستند و به تعيين سن فسيلهاي ديگر كمك مي كنند.
آمونيتها، در دوران مزوزوييك فراوان بودند اما بعد از دوره كرتاسه (كه روبه انقراض گذاشتند) ديگر يافت نشدند. اين اطلاعات(و اطلاعات ديگر درباره زمان زيست گونه هاي ويژه اي آمونيتها) به تعيين سن فسيلهاي نادري كه سن آنها مشخص نيست، كمك مي كند. براي مثال، اگرفسيل جديدي در همان لايه سنگي پيدا شود، از آنجايي كه مي دانيم آمونيتها فقط دردوره كرتاسه مي زيسته اند، فسيل جديد هم احتمالا مربوط به همان دوره است.