طبقه بندی مورب

 طبقه‌بندي مورب  (Cross-beding):

طبقه‌بندي مورب فراوانترين و معمولترين نوع ساختمانهاي رسوبي در طبيعت است. طبقه‌بندي مورب عبارت از يك لايه يا لامينه است كه به صورت مورب يا با يك زاويه‌اي نسبت به طبقات اصلي قرار مي‌گيرد. ضخامت طبقه‌بندي مورب ممكن است از چند ميلي‌متر تا ده‌ها متر تغيير كند. براساس خصوصيات سطوحي كه يك سري لايه‌بندي مورب را احاطه ميكند دو نوع طبقه‌بندي مورب تشخيص داده شده است: 1ـ طبقه‌بندي مورب مسطح   2ـ طبقه‌بندي مورب عدسي شكل يا تراف.

به طور كلي طبقه‌بندي مورب بيشتر در رسوبات سيلتي و ماسه‌ايي تشكيل ميشود ولي ممكن است در رسوبات دانه درشت گراولي نيز ديده شود. طبقه‌بندي مورب در اثر حركت ذرات به توسط جريان آب يا باد در محيط‌هاي رسوبي مختلف (رودخانه‌ايي، دلتايي، بادي، دريايي و غيره) و رسوبگذاري آنها در قسمت پشتي ريپل ماركها، دون‌ها، امواج ماسه‌ايي، سدها و يا در روي مخروطها و دلتاهاي كوچك تشكيل مي‌گردند. بنابراين در رسوباتي كه توسط جريانهاي يك جهتي، از قبيل رودخانه، تشكيل شده‌اند ميتوان با استفاده از مقدار و جهت شيب طبقه‌بندي مورب به جهت حركت رسوبات از منشا به حوضه رسوبي پي برد.

تصویر دره کانیون

این عکس از دره کانیون آمریکا است .منظور من توالی چینه شناسی زیبا در این عکس است که فقط در اثر فرسایش ایجاد شده و آنچنان که در عکس مشخص است فعالیت تکتونیکی هم مشاهده نمی شود یک منظره بدیع زمین شناسی که از نظر من بسیار زیباست .

دره بزرگ (اَبردره) (Grand Canyon) یک پارک ملی در ایالت آریزونا در آمریکا است.این پارک یک تنگه رنگارنگ بریده شده توسط رودخانه کلرادو واقع در ایالت آریزونا ایالات متحده است. محدوده زیادی از آن درون یکی از پارک های ملی که از اولین پارک‌های ملی در ایالات متحده ‌است،جای گرفته‌است. این پارک ملی ۴۹۲۷ کیلومتر مربع وسعت دارد و در سال ۲۰۰۶ تعداد بازدید کنندگان پارک ۴٬۳۹۴٬۲۷۹ نفر بودند.

زون بينالود

دگرگوني‌هاي زون بينالود: اين دگرگوني در جنوب و مغرب مشهد به خوبي مشخص است. سن مجموعه دگرگوني و آذرين جنوب و جنوب غربي مشهد از جمله مسائلي است كه در گذشته آن را يا به پركامبرين و يا سيمرين پسين نسبت داده‌اند. چنانكه در نقشه زمين‌شناسي ايران سن سنگهاي دگرگوني حوالي مشهد را ژوراسيك ثبت كرده‌اند. آلبرتي و همكاران (1974)، تمام سنگهاي آذرين حوالي مشهد را نتيجه فعاليت ماگماتيسم واحدي درنظر گرفته و سن آن را به ژوراسيك پسين ـ كرتاسه آغازي نسبت ميدهند. در هندوكش غربي (افغانستان) و در امتداد زون بينالود، بولن و بويكس (1977)، سريهاي دگرگون شده پالئوزوئيك را كه شامل ميكاشيست‌هاي گرونا و استروئيددار، مرمر، و آمفيبوليت است خاطر نشان كرده‌اند. سريهاي مزبور با سنگهاي اولترابازيك سرپانتين شده، به صورت بين لايه‌اي قرار دارند. سري مزبور به طور دگرشيب به وسيله رسوبات دگرگون شده و پيش رونده كربونيفر پوشيده ميشود. نام بردگان آغاز پيش روي را نامورين پيشين ذكر كرده‌اند و به نظر آنان، دگرگوني تحتاني بيش از رسوب‌گذاري سري فوق انجام شده است. همين شواهد در جنوب و جنوب غربي مشهد نيز ديده ميشود (مجيدي1978). به عقيده مجيدي (1978)، شواهد زير مويد عملكرد فاز كوهزايي هرسي‌نين در زون بينالود است كه تا مرز افغتنستان و حتي در آن طرف مرز نيز آثار آن ديده ميشود. اين شواهد عبارت‌اند از: مجموعه دگرگوني حوالي مشهد به وسيله رسوبات دگرگون نشده ژوراسيك پوشيده ميشود. بنابراين، آخرين مرحله دگرگوني منطقه، قبل از ژوراسيك اتفاق افتاده است. سن مطلق گرانيتهاي پورفيروئيد مشهد، كه قطعاتي از سنگهاي دگرگوني مذكور را در خود گرفته است قديم‌تر از سيمرين پيشين است. به علاوه، سن مطلق جديدترين گرانيت موجود در منطقه نيز پرمين انتهايي ـ ترياس آغازي به دست آمده است. در اين ناحيه علاوه بر دگرگوني‌هايي كه در كنتاكت توده‌هاي نفوذي وجود دارند، لااقل سه فاز دگرگوني ناحيه‌اي در مشهد به شرح زير، شناخته شده است: ـ فاز M1: دگرگوني درجه ضعيف با رخساره شيست سبز و گسترش زياد. ـ فاز M2: دگرگوني شديدتر از فاز قبلي ولي با گسترش كمتر. ـ فاز M3: دگرگوني درجه ضعيف‌تر و با گسترش محدودتر. نحوه گسترش اثرات و دگرگوني‌هاي مذكور در تمام مناطق يكسان نيست و مطابق شكل و در دو زون A و B كه به وسيله منطقه گسل خورده و خرد شده از هم جدا شده‌اند، با هم متفاوت است. زون A يا زون جنوبي : در اين زون فقط اثرات دو دگرگوني ناحيه‌اي M1 و M2 را ميتوان مشاهده كرد كه تنوع چنداني ندارند و شامل كالك شيستهاي مختلف (كاني‌هاي تشكيل‌دهنده شامل كلسيت، دولوميت، ميكاهاي مختلف، كوارتز، و فلدسپات) و اسليت (شامل كانيهاي كوارتز، كلريت، بيوتيت، و اكسيد آهن) است. قسمت اعظم منطقه به وسيله همين اسليت‌ها پوشيده شده و روي هم رفته در تمام اين زون، شيستوزيته و فولياسيون واحدي ديده ميشود (فاز دگرگوني M1) كه درجه دگرگوني آن نيز از رخساره شيست سبز (نوع بارو كه با حرارت كم و فشار نسبتا زياد تطبيق ميكند) تجاوز نميكند. (مجيدي1978) حضور كانيهاي حرارت بالا نظير آنورتيت و فلدسپات پتاسيم‌دار و حتي اسكاپوليت در اين زون كه فاقد جهت يافتگي مشخص‌اند، نشان دهنده دگرگوني ديگري است (فاز M2) كه؛ اولاً با درجه حرارت بيشتري همراه بوده است، و با دگرگوني ضعيف (شيست سبز) فاز M1 جور درنمي‌آيد؛ ثانياً عدم جهت يافتگي كاني هاي حرارت بالا نسبت به فاز دگرگونيM1 تاييد كننده آن است. زون B: در اين زون علاوه بر سه فاز دگرگوني M1,M2,M3 توده هاي نفوذي مهمي نيز ديده مي شود: ـ فاز M1 آن مشابه دگرگوني M1 زون A است و فيليت‌هاي اوليه به اسليت تبديل شده‌اند. ـ فاز M2 با سري كاني هاي جديدي (استروتيد، بيوتيت و گرونا) كه فاقد جهت يافتگي نسبت به M1 هستند در تمام سنگ‌هاي زون B ديده مي شود و نشان دهنده دگرگوني حرارتي مهمي است كه سنگ‌هاي منطقه را به ميكا شيست‌هاي گرونا و استروتيددار تبديل كرده است. ـ فاز M3 اين فاز را بايد يك دگرگوني قهقرايي دانست، زيرا نسبت به فاز M2 از درجات حرارت و فشار كمتري برخوردار است، ولي شيستوزيته جديدي در ميكاشيست‌ها به وجود آورده و سبب رشد پورفيري‌هاي فلدسپات در گرانيت شده است. در جنوب مشهد، رسوبات دونو ـ كربونيفر با رسوبات ماسه‌سنگ كنگلومراي قرمز رنگ و دولوميت بر روي اسيت‌هاي زيرين ته‌نشين شده است. بر روي همين رسوبات شيل‌هايي ديده ميشود كه به طور متناوب با سنگهاي اولترابازيك مجموعا بخش كربونيفر مياني را تشكيل ميدهند. واحدهاي مذكور در فاز هرسي‌نين دگرگون شده‌اند. مزوزوئيك در زون بينالود : زون بينالود در جنوب مشهد طي كوهزايي سيمرين پيشين، سنگهاي اين منطقه تحت تاثير دگرگوني خاصي (فاز m1) قرار مي‌گيرند كه آن را بايد قهقهرايي ناميد زيرا نسبت به فازهاي قديم‌تر، از درجات حرارت و فشار كمتري برخوردار بوده است. عملكرد اين فاز، اولا موجب پيدايش شيستوزيته جديد در ميكاشيست‌ها و سرانجام رشد پورفيروئيدهاي فلدسپاتي در گرانيتهاي قديمي  شده است. چنانكه قبلا ذكر شد، انواع لوكوگرانيتال جوان  نيز طي همين فاز كمپرسيوني حاصل شده‌اند.در جنوب شرق بينالودتوده آذرين از نوع گرانيتوئيد از ديدگاه‌هاي مختلف تقسيم‌بندي شده‌اند. 1)گرانيتهاي m1 2)گرانيتهاي m2 از ديدگاه ژئوشيمي گرانيتها تقسيم ميشوند به: 1)گرانوديوريت  2)مونزوگرانيت  3)توناليت (گرانيتهاي كوه‌سنگي و در گلستان) مونزوگرانيتها از نظر سني جوانتر از گرانوديوريت ميباشند زيرا قطعاتي از گرانوديوريت را بالا آورده‌اند. موسكويت در مونزوگرانيت فقط وجود دارد در مونزوگرانيتها گارنت وجود دارد در حاليكه در گرانوديوريت‌ها گارنت وجود ندارد.

گنبد نمکی

توصیف کامل گنبد های نمكي

 

فهرست مطالبی که در ادامه مطلب بیان می شود :

1) اجزای گنبدهای نمکی

2) شکل گنبد نمکی

3) انوع گنبدهای نمکی از نظر عمق سطح فوقانی

4) مکانیسم تشکیل گنبدهای نمکی

5) منشا گنبدهای نمکی

6) مراحل تشکیل گنبد نمکی

7) اشکال مختلف گنبدهای نمکی (Salt dom) یا (Diapiricfolds)

8) اهمیت ساختمان گنبدهای نمکی در زمین شناسی نفت

9) پدیده‌های مؤید جریان و شکل پذیری نمک در گنبدهای نمکی

10) پدیده‌های مؤید جریان و شکل پذیری نمک در گنبدهای نمکی

11) میادین مهم نفت و گاز در نفتگیرهای گنبدهای نمکی

12) میادین مهم نفت و گاز در نفتگیرهای گنبدهای نمکی

13) انواع نفتگیرهای حاصل از گنبدهای نمکی

14) موقعيت هاي مناسب براي رسوب تبخيري ها

ادامه نوشته

انواع روش های تعیین سن

 

فهرست مطالب :

1) تعیین سن به روش کربن 14

2) تعیین سن به روش پتاسیم– آرگن

3) تعیین سن به روش  روبیدیم _ استرانسیوم

4) تعیین سن به روش  اورانیم ، سرب و توریم ، سرب

5) تعیین سن با استفاده از ایزوتوپهای 230Th و 231Pa  

6) تعیین سن به روش فلوئور

7) تعیین سن به روش آمینو اسیدها

 

توصیف هر یک از موارد فوق را در ادامه مطلب بنگرید .

ادامه نوشته

شروع کار وبلاگ علوم زمین ، با نام یزدان پاک

زمين هم به جهت فرو رفتن كوهها در گوشه هاي سطح و نصب در اعماقش از حركت و جنبش آرام گرفت ...

                                                                        نهج البلاغه-خطبه90-بند40

بنام آنكه هستي نام از او يافت         فلك جنبش زمين آرام از او يافت

                                                                                   حكيم نظامي 

 

به نام یزدان پاک اولین پست را برای وبلاگ علوم زمین این چنین آغاز می کنم و امیدوارم که با درج مطالب تخصصی و آموزشی زمین شناسی سهمی از معرفی این رشته به عموم مردم و نیز ارایه مطالب علمی به تمامی زمین شناسان و به ویژه دانشجویان زمین شناسی داشته باشم.

زمين شناسي ،علمي که در آن زمين، شکل و ترکيب آن و تغييراتي که در آن ايجاد شده يا خواهد شد، مورد بررسي قرار مي گيرد. زمين شناس، شخصى است که ترکيب ، ساختار و تاريخ زمين ، تشکيل و انحلال لايه هاى سنگى را بررسى مى کند.

زمين و تحولات آن از دير باز در ميان مردم ايران مورد توجه بوده است چنانچه توصيف فردوسي از اژدها کوه آتشفشاني را مي ماند که پيكري چون کوه دارد از دهانش آتش مي بارد و لهيب آن بهر جا که مي رود گياهان را مي سوزاند بناها را خراب مي کند و حيات را مي ميراند .زمين لرزه در بندهش در اثر خروج بادهاي درون زمين توجيه مي شود که به گونه اي شگرف با تعابير زمان ما از زمين لرزه همخواني دارد . آگاهي بر متالوژني نيز در اين سرزمين سابقه اي بسيار کهن دارد به طوري که بندرت کانساري فلزي مي توان يافت که در آن کار قديمي انجام نگرفته باشد. با نگرشي کوتاه به تاريخ و علم و ادب ايران در مي يابيم كه متقدم ترين نظرات زمين شناسي متعلق به دانشمندان مسلمان اين سرزمين پهناور است ، ابوريحان بيروني نخستين کسي است که شناخت کانيها را بر مبناي خواص فيزيكي آنها پايه گذاشته و رابطه هاي مختلف زمين شناسي را بويژه در آبهاي زير زميني و تشكيل جزيره هاي مرجاني بيان داشته است . ابوعلي سينا نيز براي اولين بار تعبير درست و روشني از تشكيل کوهها و فرسايش کوهها بدست داده است اما در سده هاي اخير،کمتر اثري از مردمان اين مرز و بوم درباره زمين شناسي به چشم مي خورد و آنچه گفته شده و نوشته شده از بيگانگاني است که به عناوين مختلف بدين سفر آمده اند .لزوم پيشرفت در گستره هر دانشي ، پشتوانه فرهنگي ، هوش، استعداد و شرايط اقتصادي - اجتماعي شايسته است، که مجموعه اين شرايط در کشور ما مهيا است. ما در گستره دانش زمين شناسي، از پشتوانه فرهنگي بسيار نيرومند برخورداريم؛ هنر پدرانمان در دسترس به سفره هاي آب زيرزميني و حفر قنوات، معدنكاري و معدن شناسي، شگفتي همگان را برانگيخته است جاي دست چند هزار ساله نياکان ما بر کانسارهاي پراکنده در اين مرز و بوم بروشني به چشم مي خورد. گوناگوني برهنگي و گستردگي زمين هايمان نظر هر بيننده ي صاحب بصيرتي را به خويش مي خواند . طبيعت ما از ديدگاه زمين شناسي آزمايشگاه تكامل يافته اي براي جويندگان واقعيتهاي علمي است . سودمندترين بخش اين گوناگوني ها پرباري سرزمين مان از مواد خام معدني است.

بر آن شدم بنده نيز به عنوان زمين شناسي خُرد مطالب تخصصي اين علم را در کنار آموزش نرم افزار ها و مطالب جذاب ديگر بيان کنم و از اين رهگذر به اهميت ويژه زمين شناسي در ارتباط با کارهاي بنيادي همانند شناخت گستره هاي لرزه خيزي، ريسك زلزله، درجه استحكام و انسجام پي سنگ سازه ها خطرهاي طبيعي ،گستره هاي با اهميت اقتصادي از نظر منابع روي زميني و زير زميني اشاره مي کنم تا دانش پژوهان و جوانان بدان علاقمند گشته و خواستار تحصيل و پژوهش در اين زمينه ها گردند. از سوي ديگر بخشهايي از اين وبلاگ به تازه ترين مطالب علمي و نوآوريهاي در اين زمينه اختصاص مي يابد تا به عنوان منبعي کوچک در کنار سير سايت هاي بزرگ در وب همچون علوم زمين کشور و سايت دانشجويان علوم زمين به پيشرفت هر چه بيشتر اين علم کمک کنم .

 

دروس رشته زمین شناسی در دوره کارشناسی (133 واحد درسی )

 

دروس اصلی

زمین شناسی فیزیکی - زمین شناسی تاریخی - بلور شناسی هندسی - بلور شناسی نوری - کانی شناسی - رسوب شناسی - سنگ شناسی رسوبی - سنگ شناسی آذرین - سنگ شناسی دگرگونی - دیرینه شناسی 1 ( ماکروفسیل ) - دیرینه شناسی 2 ( میکروفسیل ) - چینه شناسی - زمین شناسی ساختمانی - زمین ساخت - فتوژئولوژی - ژئوشیمی - ژئو فیزیک - نقشه برداری

 

دروس اختصاصی

زمین شناسی ایران - عملیات زمین شناسی ایران - زمین شناسی اقتصادی - زمین شناسی نفت - آبهای زیر زمینی - زمین شناسی مهندسی - پترولوژی - زمین شناسی صحرایی - متون علمی زمین شناسی

 

دروس پایه

ریاضی 1 - ریاضی 2 - فیزیک پایه 1 و آزمایشگاه - فیزیک پایه 2 و آزمایشگاه فیزیک - شیمی عمومی - آزمایشگاه شیمی عمومی - مبانی کامپیوتر

 

دروس اختیاری (7 درس شامل 14 واحد انتخاب می شود )

مینر الوگرافی - میکروفاسیس - تخمین و ارزیابی ذخائر معدنی - تهیه نقشه های زمین شناسی معدن - سنجش از راه دور - ترمودینامیک - زلزله شناسی - مکانیک سنگ - سایز موتکتونیک - زمین شناسی زیرزمینی - ژئوفیزیک کاربردی - زمین شناسی مهندسی کاربردی - زمین شناسی محیط زیست - آتشفشان شناسی - ژئوشیمی آلی - آمار و احتمال - خاک شناسی - زمین شناسی دریائی - محیط های رسوبی - ئیدروژئوشیمی - آب شناسی - زمین شناسی زغال سنگها - زمین شناسی مواد انرژی زا - دیرینه شناسی گیاهی - ژئومورفولوژی - مکانیک خاک

 

دروس عمومی

اندیشه اسلامی 1 – اندیشه اسلامی 2 – انقلاب اسلامی و ریشه های آن – حمعیت و تنظیم خانواده – تاریخ اسلام – متون اسلامی – تربیت بدنی 1 و 2 – اخلاق و تربیت اسلامی