نخل در خور :
نخل در خور
:برومند باد آن همایون درخت
............ که در سایه او توان برد رختنخل را از چهار هزار سال پیش از میلاد حضرت مسیح ، در ایران ، بین النهرین ، شمال آفریقا و حوزه دریای مدیترانه می شناختند و آن را ارج می نهادند
. بر روی مهر استوانه ای داریوش پادشاه هخامنشی نقل دو نخل بارور دیده می شود . و از این مهمتر خرما در قرآن مجید جایگاهی ارجمند دارد و در دهها آیه از آیات قرآن مجید خداوند از نخل سخن فرموده است . نخل بین 39 و 29 درجه عرض جغرافیایی می روید و در بالای مدار 39 درجه به خوبی رشد نمی کند . مُگ ( نخل ) درختی است دو پایه و گل های نر و ماده هریک به صورت منفرد بر روی یک درخت قرار دارد و یک درخت نر برای گرده افشانی 20 درخت ماده کفایت می کند .مُگ به سرمای سخت حساسیت دارد و سرمای ده درجه زیر صفر را تحمل نمی کند و از پای در می آید .کشت خرما
:تکثیر هر مُگ به دو روش انجام می شود
: ا ) کشت هسته 2) استفاده از پاجوش از کشت هسته اغلب محصول خوبی به عمل نمی آید و تعدا زیادی از آنها درخت نر می شود . ولی استفاده از پا جوش درخت بارور مزیت بهتری دارد . زمان کشت پا جوش بستگی به درجه حرارت هوا و منطقه دارد . فصل بهار مناسب ترین فصل برای این کار است . نخل در خاک رس بهتر رشد می کند . بهترین هنگام برای کاشت هسته اواخر تابستان و اوایل پاییز است .گرده افشانی
:برای گرده افشانی بهترپس از باز شدن غلاف خرما و نمایان شدن شکوفه ها ، چند شکوفه گل نر را در شکوفه های گل ماده می گذارند
. یا اینگه گرده های گل نر را جمع آوری و در کیسه ای می ریزند و با تکان دادن آن بر روی شکوفه های ماده گرده افشانی را انجام می دهند .فصل گرده افشانی در خور از اواسط اسفند ماه تا اواخر فروردین و اواسط اردیبهشت صورت می گیرد .باروری نخل
:به بار نشستن نخل به نژاد و نوع آن بستگی دارد
. از زمان کشت پاجوش تا زمان بهره برداری 8 تا 10 سال وقت لازم است . ولی نژادی به نام " خِدشکن " در خور وجود دارد که در سال اول یا دوم بارور می شود . مقدار آب لازم در یک سال بین 15 تا 20 هزار متر مکعب برای هر هکتار است .نخل و اندام های ان
:هر یک از اندام های نخل در وازگان خوری نامی دارد
:1)
مُگ : نخل2)
دَمید : پاجوش نخل3)
دمید نشاندن : غرس پاجوش4)
بیژه : درختچه ای بدون ریشه که لابلای شاخه های نخل جوان می روید در هنگام هَرس نخل جدا می شود . کَویه هم نام دارد .5)
پنیر : ماده سفید رنگی که در لابلای شاخ و برگ و الیاف نخل نهان است و منبع تغذیه نخل به شمار می رود .6)
بَرَشک : یک شاخه از برگ های مجتمع نخل7)
باسکین : قسمت انتهایی و خار دار برگ خرما که خشکیده باشد .8)
لُوس : باسکینِ تر را گویند .9)
کَوِشک : قسمت انتهایی برگ که پهن و به تنه درخت متصل است .10)
ساغری :بخش انتهایی کوشک که پس از پیرایش نخل به صورت پلکانی بر تنه درخت برجای می ماند .11)
دَویل : تنه و ساقه نخل12)
ژِنگ و تِنگ : آوندهای آبکش از ریشه تا پنیر13)
پیژ : الیاف نخل در لابلای قسمت انتهایی شاخه ها14)
کَویله : غلاف نخل که از پنیر می روید و شکوفه های نخل در آن دیده می شود . غلاف پوستی سبز دارد و بر روی ان ذرات قهوه ای رنگ خوشبو دیده می شود .15)
هُوژ : خوشه16)
هوژی : خرمای نارسی که پس از چیدن در سایه رسیده شود .17)
تِرِند : یک رسته از یک خوشه .18)
تَمبَر : چوب انتهای خوشه که به درخت متصل است .19)
کلاهو : کاسبرگ های شکوفه خرما که به تدریج از سفیدی به سبزی و پس از رسیدن خرما نارنجی رنگ و به وسیله آن خرما به رسته ترند چسبیده است .20)
سِه گو : بخش انتهایی تمبر که محل اتصال ترند ها یا رسته های خوشه است .21)
دِلِک : برگ های تازه روییده از پنیر22)
دل درخت : محلی که پنیر در آن جای دارد .23)
میر : سیخ یا خار نخل24)
کلوخ : خرمای نارس سبز رنگ25)
کلوخ پخته : کلوخ نارسی که در کیسه ریخته می شود و در جای گرم مانند زیر کاه یا لای لحاف می گذارند تااندکی نرم شود . مزه آن گس است و اگر زیاد بماند ترش می شود .26)
کلوخ از نرم در رفته : کلوخ نارسی که برای تهیه کلوخ پخته مناسب نیست .27)
کلوخ چرکین : کلوخ نارسی که به تریج به رنگ دیگر در می آید .28)
کلوخ رنگ : خرمای نارسی که با توجه به نژاد نخل به رنگ های سبز ، سرخ ، آتشی ، نارنجی ، جگری و یا آمیزه ای از این رنگ ها دیده می شود .29)
نیم با : خرمای نیم رس30)
گردنر : گرده شکوفه درخت نرانواع نخل خرما
:نخل کرمانی
( خرمای نارس قرمز و رسیده ان سیاه رنگ است . ) _ خارک = خرک ( شهد و رطوبت کرمانی را ندارد . رنگ آن آمیزه ای از قهوه ای و قرمز است . ) _ خَدِشکن ( بهترین خرمای خور ، رنگ خرمای نارس و رسیده آن زرد است . با عطر و طعمی خوش ) _ قسب : ( خرمای نارس آن زرد رنگ و رسیده آن زرد متمایل به قهوه ای است . ) _ کِلوپِژن = کلوخ بشن ( خرمای رسیده آن آمیزه ای از سبز ، زرد ، قرمز و نارنجی است . ) _ سهشکن ( خرمای نارس آن نارنجی رنگ با خال های ریز قهوه ای است .) _ تِمبان _ خوش چرگ _ زرگمبا _ خوش کلوخ _ خشکو _ رُسی _ لُپن ( خرمای گرد و پر گوشت ) _ اسه گِن _ پشک کربلا _ پنجه عروس _ پشک سهشکن _ خرمای سبز _ خدشکنو _ زارش ( انواع نخل غیر اصیل ) _ رُووش ( درخت پیش رس ) _ آروش ( خرمای دیر رس )
+ نوشته شده در یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۸۵ ساعت توسط ๑۩۞۩๑ محمد ๑۩۞۩๑
|