سیستم اطلاعات جغرافیایی خشت (GIS)

نويسنده: سيد جمال الدين بهشتی

GIS یا سیستم اطلاعات جغرافیایی مبنای اصلی یک بانک اطلاعات شهری است . شاید سالها قبل به ضرورت اتصال اطلاعات شهروندان به یک نقشه GIS توجه نمی شد . اما امروزه همپای پیشرفت در دنیای دیجیتال و توسعه شبکه های کامپیوتری این ضرورت روز به روز بیشتر خود را نمایان می کند . اگر بتوانیم اطلاعات جامع تهران را طبق آنچه استاندارد بین المللی است تعریف و جمع آوری کنیم یعنی نام ُ آدرس تلفن ُ فاکس ُ کدپستی ُ e-mail ُ و آدرس اینترنتی همه صاحبان شغل و حرفه و همچنین خدمات دولتی و مراکز عمومی را جمع آوری کنیم و سپس موقعیت دقیق هر شهروند را بر روی نقشه (1/2000) و یا حداقل نقشه (1/10000) مشخص کنیم . و همچنین دائما نسبت به بروز رسانی اطلاعات معابر ُو مشخص نمودن خیابانهای یک طرفه و دوطرفه ُ بن بست ها ُتغییرات فیزیکی معابر و از این قبیل اطلاعات اقدام کنیم این اتصال اطلاعات بسیار گرانبهایی را میتواند تولید کند که منشا خیرات بسیاری می تواند باشد.اطلاعات تولید شده از این اتصال در درجه اول می تواند در بالا بردن سطح آگاهی مسئولان و تصمیم سازان شهر تاثیرگذار باشد و آنها را در اتخاذ تصمیم های صحیح و به موقع یاری رساند .شاید ذکر چند نمونه ذهن خواننده محترم را از منظور نگارنده روشن سازد. پیاده سازی این مدل می تواند پراکندگی و نسبت هر شغل و حرفه را در سطح شهر مصور سازد و این نقشه برای تصمیم سازی بسیار می تواند مفید باشد.برای یک شهروند می تواند روشن کند که در نزدیکی حریم زندگی او چه ظرفیتهای خدمات شهری و در چه فاصله ای وجود دارد . بروز رسانی شبکه خطی معابر می تواند در آدرس دهی دقیق بکار آید . اجرای اطلاعات خیابانهای یک طرفه و دو طرفه می تواند در راهیابی وسائط نقلیه نقش داشته باشد . بااتصال این نقشه به ماهواره می توان اطلاعات دقیق تری از وضعیت حال شهر بدست آورد و به کمک ترافیک شهر آمد . دستگاه Navigator برای همین منظور طراحی شده و در برخی کشورهای توسعه یافته این وسیله در اکثر اتوموبیل ها نصب و برای سرنشین خودرو موقعیت فعلی ُ مقصد و راههای رسیدن به مقصد را روشن و بر روی صفحه نمایشگر به تصویر می کشد بعضا در برخی شهرها با اتصال این دستگاه به مرکز اطلاعات ترافیک شهر سرنشین را به مسیرهای کم ترافیک هدایت و در کاهش زمان تردد کمک شهروندان است .اتصال اطلاعات جغرافیایی به اطلاعات موجود در شهر می تواند با ترکیب خدمات مخابرات تسهیلات بیشتری را در اختیار شهروندان قرار دهد. اگر به سرفصل اصلی کلیه مشاغل شهر یک کد خدماتی در شرکت مخابرات اختصاص پیدا کند این امر می تواند زمینه ای را فراهم کند که با شماره گیری آن کد خدماتی مرکز مخابرات شهروند را به نزدیکترین سرویس دهنده وصل نماید . در واقع این کد اختصاصی زحمت جستجو را به مرکز کامپیوتر شهر می دهد و مردم از این طریق به سمت نزدیکترین مرکز یا موسسه سرویس دهنده هدایت می شوند.

کارشناسان بر این باور هستند که این حرکت با کمک تکنولوژی خواه ناخواه همه گیر خواهد شد و تاثییرات خود را بر بهینه سازی و سرعت زندگی شهری خواهد گذاشت و کشورهایی که از این قافله عقب بمانند هزینه های بسیار سنگینی را صرف اتلاف منابع اعتباری و نیروی انسانی خودخواهند کرد.امیدوارم کشور ما ایران در این زمینه هر چه زودتر اقدام کند و تا دیر نشده در صدد ایجاد نهادی برای گرد آوری و مدیریت اطلاعات و استنتاج بهتر از اطلاعات باشد . در این راستا فراموش نکنیم که این ضرورت را اول از همه باید تصمیم سازان کشور دریابند و سپس با دست مردم و بخش خصوصی آنرا پیگیری و تداوم بخشند . تداوم و بروز رسانی اطلاعات و همچنین استنتاج مدام از سیکل اطلاعات هر روز وساعت شهر می تواند اولین خشت اداره علمی و آینده ساز برای شهرهای بزرگ و کوچک ایران باشد.