X
تبلیغات
Geology Science - خزش و لغزش

Geology Science

مطالب تخصصی زمین شناسی

خزش و لغزش

زمين لغزش  و خزش

حركت توده اي از مواد تشكيل دهنده زمين، از يك شيب به سمت پايين را زمين لغزش يا ناپايداري شيب مي‌‌نامند(IAEG, 1990). توپوگرافي عمدتاً كوهستاني ايران، فعاليت زمينساختي و لرزه‌خيزي زياد، وضعيت متنوع زمين شناسي و اقليمي، شرايط طبيعي براي بروز طيف وسيعي از زمينلغزه ها را ايجاد مي كند. حركت توده اي از مواد تشكيل دهنده زمين، از يك شيب به سمت پايين را زمينلغزش يا ناپايداري شيب مي‌‌نامند(IAEG, 1990). توپوگرافي عمدتاً كوهستاني ايران، فعاليت زمينساختي و لرزه‌خيزي زياد، وضعيت متنوع زمين شناسي و اقليمي، شرايط طبيعي براي بروز طيف وسيعي از زمينلغزه ها را ايجاد مي كند

ايران با توپوگرافي عمدتاً كوهستاني، فعاليت زمين‌ساختي و لرزه‌خيزي زياد، شرايط متنوع زمين‌شناسي و اقليمي، عمده شرايط طبيعي را براي ايجاد طيف وسيعي از زمينلغزش‌ها داراست. زمين‌لغزش در ايران بعنوان يك بلاي طبيعي، ساليانه خسارات جاني و مالي فراواني به كشور وارد مي سازد. اگر براي بلاياي طبيعي ديگر احتمال وقوع هر از چندگاهي قائل شويم، پتانسيل وقوع پديده لغزش در كشور را بايد هر لحظه در نظر گرفت.بر اساس يك برآورد اوليه، ساليانه 500 ميليارد ريال خسارت هاي مالي از طريق زمينلغزش ها بر كشور تحميل مي شود و اين در صورتي است كه از بين رفتن منابع طبيعي غيرقابل بازگشت به حساب آورده نشوند(كمك پناه 1373). اين پديده همه ساله در اكثر استان هاي كشور موجب خسارت هاي اقتصادي به راه‌ها، خطوط آهن، خطوط انتقال نيرو و ارتباطات، كانال هاي آبياري و آبرساني، تأسيسات معدني، تأسيسات استخراج، پالايش نفت و گاز، شبكه شريان هاي حياتي داخل شهرها، كارخانه ها و مراكز صنعتي، سدها و درياچه هاي مصنوعي و طبيعي، جنگل ها و مراتع و منابع طبيعي، مزارع و مناطق مسكوني و روستاها گشته يا آنها را مورد تهديد قرار مي دهد. اين نوشتار ابتدا به تعريف ناپايداري شيب و واژه شناسي آن پرداخته، سپس ضمن معرفي تاثير پذيري متقابل زمينلغزش ها با منابع طبيعي و سازه هاي بشري، به معرفي موردي آنها در پهنه البرز مرکزي مي پردازد.

زلزله هاي شديد غالباً موجب زمين لغزه مي شوند. گرچه عمدة اين زمين لغزه ها كوچك مي باشند، ليكن زلزله ها بعضاً لغزشهاي بسيار بزرگي در شيروانيها ايجاد كرده اند. در برخي از اين حالات، متأسفانه زمين لغزة ايجاد شده در اثر زلزله، تمامي شهر و روستاها را مدفون ساخته است (شكل 11-1). زمن لغزه هاي ناشي از زلزله گاهي با ويراني ساختمانها، پلها و ساير تأسيسات، موجب بروز خسارات زيادي شده اند. تعداد زيادي زمين لغزه هاي ناشي از زلزله بعلت پديده روانگرايي ايجاد شده است، ليكن تعداد قابل ملاحظة ديگري از آنها بعلت گسيختگي شيرواني بوده كه در شرايط استاتيكي هم پايداري ضعيفي داشته اند. در فصل دهم انواع زمين لغزه هاي ناشي از زلزله، فركانس وقوع آنها و مراحل تحليل آنها بيان شده است.

 

 مثال همراه با تصویر از سنگ لغزش در محور فشم – میگون

 

خزش

در مناطق معتدل، مرطوب و همراه با پوشش گياهي مناسب پديده خزش خاک پنج تا ده برابر با اهميت تر از فرسايش سطحي (فرسايش ورقه اي) است. در مقابل در مناطق کم پوشش حاره اي يا در ساوان و مناطق نيمه خشک فرسايش ورقه اي همراه با ريزش خاک ها پنج تا ده برابر از پديده خزش خاک سبب جابجايي رسوبات مي شود. از عواملي که ميزان خزش را تعيين مي کنند مي توان به تحرک حيوانات روي سطح شيب دار، موقعيت قطعات با توجه به تراکم پوشش گياهي، خواص فيزيکي و شيميايي مواد متشکله سطح زمين و تغييرات آب و هوايي اشاره کرد.

+ نوشته شده در  یکشنبه 19 آذر1385ساعت   توسط ๑۩۞۩๑ محمد ๑۩۞۩๑  |